Ekinci cian cenkiniñ iştirakçileri
Qırım toprağında cenk areketleri içün unvan alğan Herson vilâyeti doğumlu insanlar.
Qırım toprağında cenk areketleri içün unvan alğan Herson vilâyeti doğumlu insanlar
BEREJNIY İvan Mıhaylovıç
1924 senesi şimdiki Şimaliy Qazahistan vilâyetiniñ Kremençuk köyünde (Qazahistan) doğdı. Balalıqtan berli şimdiki Herson vilâyetiniñ Novovorontsovka köyünde yaşadı.
Tasil tolusınen orta degil. 1942 senesi avgust ayından başlap Şuralar ordusında hızmet etti. 1943 senesi kiçik leytenantlar kursunı bitirdi ve cepege yiberildi. 261-nci gvardiya atıcı alayınıñ (87-nci gvardiya atıcı fırqası, 2-nci gvardiya ordusı, 4-nci Ukraina cepesi) pulemot taqımı komandiri kiçik leytenant Berejniy 1944 senesi aprel ayında Qırımda Orkapı (Perekop) boynunda duşman mudafaasını yıpqanda aytıp keçildi. Taqım ücüm etken batalyonnıñ qanadını ateşnen qorçalay edi. Duşman ücümine qarşılıq kösterilgen vaqıtta pulemotçılar elâk olğanda, özü pulemotnıñ artına yattı ve ateş açmağa devam etti. 10.04.1944 senesi uruşta elâk oldı.
Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 24.03.1945 senesi ölgeninden soñra berildi. Lenin ordeni, medalnen mukâfatlandı. Qırım MC Krasnoperekopsk (Yañı Qapu) rayonınıñ Suvorovo köyünde defin etildi. Hersondaki 1 nomeralı POU binasında (şimdiki kâsipiy gemi qurucılığı litseyi binası) hatıra tahtası yerleştirildi.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P- 3562, op. 4, iş 13, saifeler 001, 002, 014
VISOVİN Kostântın Gavrılovıç
1918 senesi Prognoiy köyünde, şimdiki Herson vilâyeti Goloprıstan rayonınıñ Geroyske köyünde doğdı. Ukrain. Tasil ibtidaiy.
Şuralar ordusında 1941 senesinden berli. Şay da cepege ketti. 70-nci gvardiya atıcı alayınıñ (24-nci gvardiya atıcı fırqası, 2-nci gvardiya ordusı, 4-nci Ukraina cepesi) istihbaratçısı gvardiya rütbesindeki sıraviy Vısovin 09.05.1944 senesi istihbaratçılar gruppası terkibinde qayığında duşman ateşi astında Aqyarda Şimaliy körfezini (buhtasını) keçti, platsdarm zapt etilüvinde ve duşman ücümlerini qaytaruvında iştirak etti. İstihbaratçılarnıñ qatiy areketleri alay bölüklerine körfezni muvafaqiyetnen keçmege yardım etti. Bu uruşta elâk oldı. Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 24.03.1945 senesi ölgeninden soñra berildi. Lenin ordeni, 3-nci derece Şüret ordeni, medalnen mukâfatlandı. Şimdiki Aqyar şeer şurasına baqlı olğan Belbek köyünde defin etildi. Geroyske köyündeki mektep onıñ adınen adlandırıldı.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P-3562, op. 4, iş 25, saifeler 001, 002, 003, 018
GRİDASOV Dmıtro Tıhonovıç
23.02.1925 senesi şimdiki Herson vilâyetiniñ Velıkolepetısk rayonınıñ Rubanivka köyünde doğdı. Rus.
Tolum olmağan orta mektepni bitirip, kolhozda çalıştı. Şuralar ordusında 1943 senesinden berli. 1943 senesi oktâbr ayından başlap cepede. 08.04.1944 senesi Karanki (Qırım vilâyetiniñ Canköy rayonı) qasabası etrafında küçlü mudafaasını yıpqanda 846-nci atıcı alayınıñ (267-nci atıcı fırqası, 51-nci ordu, 4-nci Ukraina cepesi) pulemotçısı sıraviy Gridasov 9 ateş noqtasını, dzottaki stankovıy pulemotnı yoq etti. 1944 senesi aprelniñ 13 ve 14-te, Zuya qasabasında (şimdiki Qırım MC Qarasuvbazar rayonınıñ şeer tipli qasabası) duşmannıñ 5 ücümini qaytaruvında iştirak etip, usta ateşnen çoq gitlerci yoq etti.
Yaralanğanınen beraber saflarda qaldı. 16.01.1945 senesi elâk oldı. Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 24.03.1945 senesi berildi. Lenin ordeni, medalnen mukâfatlandı. Mokrantse köyünde (Slovakiya, Koşitse ülkesi) defin etildi. Qaraman eykeli (büst) tuvğan köyünde yerleştirildi.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P-3562, op. 4, iş 38, saifeler 001, 002, 040
ZÜZ İvan İvanovıç
1925 senesi Herson vilâyetiniñ Kahovka rayonınıñ Lübımivka köyünde doğdı. Ukrain. İbtidaiy mektepni bitirdi.
Areket etken orduda 1943 senesi sentâbr ayından başlap. 665-nci atıcı alayınıñ (216-nci atıcı fırqası, 51-nci ordu, 4-nci Ukraina cepesi) pulemotçısı sıraviy Züz 07.11.1943 senesi ög taqım terkibinde Sıvaş körfezi yalısındaki Urjin köyüni (şimdiki Qırım MC Krasnoperekopsk rayonınıñ Smuşkıne köyü) azat etüvinde iştirak etti. 22.03.1944 senesi uruv taqımı (zarba gruppası) terkibinde duşman yerleşken yerde cenk vazifesini becere edi. Öz arqadaşlarunıñ keri çekilüvini ateşnen qorçalap, soñqı oqqa qadar uruştı. Soñqı granatanen özüni ve etrafındaki duşmanlarnı patlattı. Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 16.05.1944 senesi ölgeninden soñra berildi. Lenin ordeni, 1-nci derece Vatan cenki ordeni, medallarnen mukâfatlandı. Qırım MC Krasnoperekopsk rayonınıñ Krasnoarmiyske (Mirzacan) köyünde defin etildi.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P-3562, op. 4, iş 63, saifeler 001, 002, 003, 067
SOTSENKO Oleksandr Mıkıtovıç
13.07.1924 senesi Çalbası köyünde, şimdiki Herson vilâyetiniñ Oleşki rayonınıñ Vınogradove köyünde doğdı. Ukrain. Tasil tolum olmağan orta mektep.
Areket etken orduda 1943 senesi dekabr ayından başlap. 70-nci gvardiya atıcı alayınıñ (24-nci gvardiya atıcı fırqası, 2-nci gvardiya ordusı, 4-nci Ukraina cepesi) sapöri gvardiya rütbesindeki sıraviy Sotsenko 09.05.1944 senesi saba arqadaşlar gruppasınen beraber Aqyarda Şimaliy körfezini (buhtasını) keçti. Duşman ücümlerini qaytarıp, gruppa şeerge doğru alğa ketti. Duşmannıñ canlı quvetine büyük zarar ketirildi. Bu uruşta elâk oldı. Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 24.03.1945 senesi ölgeninden soñra berildi. Lenin ordeninen mukâfatlandı. Aqyarda defin etildi. Sotsenkonıñ adınen tuvğan köyünde mektep ve soqaq adlandırıldı.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P-3562, op. 4, iş 133, saifeler 001, 002, 003, 144
KOROLÜK İvan Petrovıç
1895 senesi şimdiki Herson vilâyetiniñ Goloprıstan rayonınıñ Stara Zburyivka köyünde doğdı. Ukrain. Tasil ibtidaiy.
Kolhozda çalıştı. Şuralar ordusında 1943 senesi noyabr ayından başlap. 262-nci gvardiya atıcı alayınıñ (87-nci gvardiya atıcı fırqası, 2-nci gvardiya ordusı, 4-nci Ukraina cepesi) snayperi gvardiya rütbesindeki sıraviy Korolük Ermenibazar (Armânsk, şimdiki Qırım MC şeeri) civarında Orkapı (Perekop) boynundaki duşman istihkâmlarını yıpqanda 09.04.1944 senesi saf tışı olğan bölük komandirini avuştırdı, askerlerni ücümge köterdi ve qoyulğan vazifeni becerdi. 10.04.1944 senesi uruşnıñ kritik kadrında öz arqadaşlarını ücümge alıp ketti, duşman pulemotını sustırdı, qol uruşında batırcasına uruştı. 11.04.1944 senesi uruşta saf tışı olğan pulemotçını avuştırdı. 09.05.1944 senesi elâk oldı. Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı 24.03.1945 senesi berildi. Lenin ordeninen mukâfatlandı. Aqyar şeer şurasına baqlı olğan Fruktove (Belbek) köyünde defin etildi.
Herson vilâyetiniñ devlet arhivi, f. P-3562, op. 4, iş 76, saifeler 001, 002, 003, 081