Gozadinov qız qardaşları: Hersondaki Qırım tasil tecribesi

XIX asırnıñ ortasında Hersonda qadın tasilini qurğan Gozadinov qız qardaşlarınıñ tarihı.

← Ana saifege qaytmaq

Hersonnen Qırımnı siyaset, cemaat ömrü, ilim, medeniyet saalarında belli insannıñ faaliyetleri çoqtan bağlay. Qırım tamırlarına malik olğan malüm cemaat ve tasil erbabı, XIX asırnıñ ortasında Hersonda qadın tasiliniñ temelini qoyğan qız qardaşlar Sofiya Gnatovna (1828–1906), Mariya Gnatovna (1831–1898) ve Olena Gnatovna (1837–1920) Gozadinovalar oldı.

Qız qardaşlar Bağçasarayda doğdı, olar XVIII asırnıñ belli kilsesi erbabı, mitropolit İgnatiy Gozadinovnıñ torunlarınıñ torunları ediler. Qırımda olar dürlü tasil, ocasınıñ işine ait irfan aldılar. 1854 senesi sentâbr ayında, cenk areketleri (Qırım cenki) faal ketişken vaqıtta, Gozadinovlar aylesi Hersonğa köçip barmagğa mecbur oldı. O vaqıtları şeerde qızlar içün, gimnaziya kibi yahşı tasil bergen bir oquv yurtu yoq edi.

Gozadinov qız qardaşları. Herson. XIX asırnıñ soñu.

1855 senesi mayıs 21-de, tasil naziriniñ rühsetinen, Gozadinov qız qardaşları Herson hususiy qadın pansionını açtılar, 1864 senesi bu pansion hususiy gimnaziya statusını aldı. 1866 senesi Gozadinovlarnıñ ve Herson cemaatınıñ birleşken küçlerinen o devlet gimnaziyasına çevirildi ve 1885 senesi onıñ adı 8-sınıf oquv kursı ile 1-nci Mariyinsk-Oleksandrivsk qadın gimnaziyası dep qoyuldı. Gimnaziyanıñ bütin barlığı devamında Gozadinov qız qardaşları özleri yaratqan oquv yurtunıñ başında ediler ve bir qaç on yıllar devamında onıñ ocaları olıp çalıştılar.

Eñ kiçik qız qardaş, Olena Gnatovna, 1912 senesi öz parası ile mektep qurup, onı şeerge berdi. Herson sakinleri bu mektepke "Gozadinovanıñ mektebi" der ediler. Bu, kerçekten de tasil saasınıñ qaramanları olğan Gozadinov qız qardaşlarına halqnıñ ürmetini köstere edi.