Mahluqlardan: deñiz, qara ve propaganda mahluqları haqqında

Qaradağ efsaneleri ve mifleri.

← Ana saifege qaytmaq

İhor Svitlıçanın. «Qırım svıtlıtsâsı» gazetası, 2018 senesi, 7-nci sayı

Yaqında İnternet adeta «sensatsiyanen» patladı: guya tam Qırımda, Qaradağda Aziz Georgiy ajderhanı yeñgen emiş. Qaradağ, tercimede «Qara dağ», bu yarımadanıñ cenüp-şarqiy yalı boyunda, yap-yaqın Sudaq ve Kefe arasında yerleşken dağ massividir. Qaradağ — qadımıy püskürgen, soñra sönüp, dalğalar, zelzeleler ve rüzgârlar vasıtasıla yıqılğan yanardağ qalıntısıdır. Ve bu protsess yüz million yıl devam etti. Şimdi ise bu — Qırım yalı boyunıñ fevqalâde incilerinden biri, alimler, ressamlar, şairler ve sadece Qırım tabiatınıñ güzelligine hayran olğan episi insan içün geologik, quş ve ösümlik cennetidir.

Elbette, böyle müstesna bir yerge ait öz efsaneleri ve rivayetleri bar. Efsanelerge soñca qayıtırbız, amma rivayet eteler ki, Qaradağnıñ Altın Qapısı tübinde büyük bir deñiz yılanı yaşay. İlaç içün olsun, Qaradağğa sevdalanğan sanatçı Maksimilian Voloşin bu haqqında şahıtlıq qaldırdı. Şeytan türtüp, ol Mihail Bulgakov ile mektüpleşmesinde Qaradağ yılanı haqqında haber etti, o ise «Felek yımırtaları» («Rokovıye yaytsa») kinossenariyesini yazıp taşladı. Ve canavarnı Qırımda Azovdan Tarhanqutqa qadar körgen olsalar da, canavarnıñ yuvasını Qaradağnıñ suvtübi mağaralarında yerleştirdiler — deyçikler, anda ol bar emiş.

Anda ol yılanı tabiatsınaslar da kördi — ziyade hayalperestlikke meyli olmağan insanlar, meselâ, geolog Promtov 1952 senesi Aqiq körfezinde. Aziz Georgiy catanaç bularğa ne alaqası bar? Rus Vikipediyası iddaa ete: «Карадаг может быть признан одним из мест, где Святой Георгий победил дракона». Harika... Amma bu «Интересные факты» serlevası altındaki bölükte yazılğan! Diqqat etemiz — faktlar!

Qaradağ

Acaip, amma tam Qırımnıñ işğalinden berli bu mif malümat fezasında faal darqalıp başladı. Bu kime faydalı? Elbette, sahte iddaalar ile amel etken imperiya propagandasına: «Крым — сакральная российская территория», «крещение российского князя Владимира», «исконно русская земля», «свободное волеизъявление крымчан», «город русской славы», «киевская хунта», «бандеровцы и фашисты» ve ilâhre.

Amma bütün bu manipulyatsiyalarda baş maqsatnı körmek mümkün — başqalardan arsızca hırsızlap, özge malnı özine mal etmek, propaganda mifleri vasıtasıla ise hırsızlanğan şeyniñ ebediy mensubiyeti illüziyasın yaratmaq. Medeniyet ve din bu protseste tesirli vasıtağa çevirile. Bunıñ parlaq delili — Puşkin, «Великое русское слово», ukrain Qırımında temiz medeniy tedbirler maskası tübinde muntazam rus imperiya şabaşları, Voloşinı özleştirmek, şimdi ise Moskvanıñ himayecisi Aziz Georgiy-yılan-yeñicini «velikiy russkiy mir»de pekiştirmege arsızca ceşt. Dese, Qırımnıñ mukaddesligine de, yarımadannıñ Kremlin devlet modeline böylesine «yüklenmeyip» kirsetilmesine de daha bir, amma endi ezelden «bağlayıcı» «delilimiz» bar.