Mündericege keçmek

Arqa plan

Qaydan peyda olduñ, atlı?

Valeriy Verhovskıy. «Qrımska svıtlıtsâ» gazetası, 2018 sene, № 7 sahası

Aziz olup doğmaylar, aziz olalar. Azizlik fani insan tarafından ayatında — hareketlerinen, kündelik hayır ile şer arasındaki saylavı ile, bazıda ise inançları içün ölümü ile kösterile.

Aziz Georgiyge baht küldi: onı hristian dünyasınıñ hem Şarqında, hem Ğarbinde tek pravoslavlar ve katolikler degil, protestantlar da hürmet eteler: meselâ, onı İngiltereniñ semaviy qoruyıcısı dep sayalar. Ve onı yılan ya da ejderha üstünden qazanılğan ğalebe aqqındaki fantastik ikâyeler sebepli degil de hürmet eteler. Yılan yeñici Georgiy aqqındaki efsaneler, atnıñ tırnaqları altında umumdünya şerini gavdelendirgen yaratıq can bergen, at üstündeki armadaki tasvirleri onıñ helâk olğanından biñ yıl sonra peyda oldı. Parıldavıq zıhlı urba kiygen ve elinde mızraq tutqan o atlı qaydan kelip çapqtı?

İllüstratsiya

Aziz Georgiyniñ mezarı

Kerçek Georgiy III asırnıñ soñunda İsa Aleyhisselâmnıñ doğğanından soñ Kıçık Asiyada doğdı; o, maharetli asker edi ve hatta yigirmiden ziyade yaşında imperiya ordusında general rütbesine erişti. Lâkin bunıñ onı müqaddesleştirgen faaliyetnen iç bir alaqası yoqtur, çünki Georgiy öz ğalebesini silahını bıraqıp qazandı. Çünki o silahnen ve ejderhanı degil yeñdi.

İmperator Diokletiannıñ qahrı hristianlar üzerine tüşkeninde, Georgiy hristianlıqtan vazgeçip sağ qalıp biler edi (o vaqıt onıñ yaşı yigirmiden biraz ziyade edi)... O, İsa Aleyhisselâmdan vazgeçmedi, "öz milliy dinini" tanımadı — bunıñ içün onı yedi kün devam etken qorqunç işkencelerge maruz bıraqalar: sığır damarlarından yapılğan qamçılarnen dövdiler, çarhqatqa bağlap çevirdiler, soñra söndürilmegen kireç quyusına attılar, ağu berip zehirliler... Efsanede aytılğanına körə, onıñ yaraları şaşılacaq derecede eyileşken, ağu tesi etmegen; lâkin bu tek bir efsanedir...

Onı İsa Aleyhisselâmdan vazgeçmege iknâ eteler edi, amma Georgiy zâlimce işkencelerge bile baş egmeyince, onıñ başını kestiler.

Ve onıñ ikonalarında atnıñ tırnaqları altında yılan tasvir etilmey edi, laf aramızda, at da tasvir etilmey edi.

İllüstratsiya

Aziz Georgiy ayatında, XII a.

1778 senesi Qırım hristianları Qrımdan köçürülgen vaqıtta Kalmius yalılarına eñ qıymetli şeylerini alıp kettiler — hususan, Fiolent burnundaki Georgiy manastırından XI asırğa ait "Aziz Georgiy" ikonasını çıqardılar. İki asır devamında o, Mariupol mabedinde bulundı. Soñradan bu ikonanı tamirlediler ve şimdi o, Kiyev sanat müzeyinde saqlana.

Bu tamaminen başqa bir aziz Georgiydir, ve o başqa bir ğalebe qazana...

Belki de, bu iç başqa bir pravoslavlıq edi? Tek özini tek bir qanonik dep tanığan, qadimgi sürüngenniñ yoq etilmesi ve imperiya hızmetindeki atlı aqqında masallarnı ikâye etip, qardaş qatliyatı tecavüzini hayırlap, qul itaatkârlığını teşviq etken din inancı degil.