Herson – Ukrayna'nın Güneyinde Denizcilik Eğitiminin Merkezi

Karadeniz Filosu için kadro eğitimi.

Herson'un ilk Rus Karadeniz limanı ve Amirallik tersanesi olarak gelişmesi, Karadeniz Filosu için kadroların, filonun oluşturulduğu ve üslendiği yere yakın bir bölgede yetiştirilmesi ihtiyacını doğurdu.

Herson'da 18. yüzyılın sonlarında, deniz askerî eğitim kurumlarının açılmasına yönelik hükûmet projeleri kısmen hayata geçirildi. Ancak Karadeniz Amiralliğinin Mıkolayiv'e taşınmasıyla birlikte, Herson'da askerî denizcilik eğitimi konusu kapanmış oldu. Bunun yerine, ticari filo ve sivil gemi inşası için uzman yetiştirme sorunu önem kazandı; zira Herson, kurulduğu tarihten itibaren iç ve dış ticaretin önemli bir merkezi hâline gelmişti.

1806 yılında Herson tüccar tersanesi faaliyete başladı. 1798'den 1822'ye kadar şehrin sivil tersanelerinde Rus ve yabancı müşteriler için 358 gemi inşa edildi. Denizcilik işi yerel kadrolar tarafından yalnızca uygulamalı olarak öğreniliyordu: gençler ticaret gemilerinde tayfa olarak çalışıyor, nihayetinde kaptan, seyrüsefer subayı veya lostromo unvanı için sınavlara giriyorlardı.

Illustration

Herson Ticari Denizcilik Okulu binası. Okul öğrencisi M. Hakalovski'nin çizimi. 19. yy.

Denizciliğin gelişmesi, niteliksel olarak yeni, profesyonel bir eğitimi zorunlu kılıyordu. 7 Şubat 1834'te İmparator I. Nikolay, "Herson Ticari Denizcilik Okulu Hakkında Yönetmelik"i imzaladı. Yönetmeliğin amacı, "gençleri: birincisi, özel tüccar deniz taşıtları için seyrüsefer subayı ve kaptan olarak; ikincisi, ticari gemi inşaatçısı olarak yetiştirmek" şeklinde belirlenmişti. Yeni eğitim kurumunun resmî açılışı 1 Ekim 1834'te gerçekleşti. Yetkililer, okul için eski Amirallik bölgesinde bulunan, 1787 yılında inşa edilmiş II. Katerina'nın eski yol sarayının üç binasını tahsis etti. Yönetmeliğe göre okul, tüm Karadeniz bölgesinin ticari filosu için kadro yetiştirecekti.

Bu nedenle, bütçeden finanse edilen öğrenci grubuna Herson, Odessa, Mıkolayiv, Kerç, Yevpatoriya, Feodosya, İzmail ve diğer şehirlerden gençler sınavla kabul ediliyordu. Eğitim süresi 4 yıldı. Kursiyerler özel disiplinler öğreniyordu: navigasyon, kılavuzluk, deniz astronomisi, ticari coğrafya, gemi mimarisi, ayrıca genel bilimler ve yabancı diller. Okul mezunları seyrüsefer subayı, seyrüsefer subay yardımcısı, gemi ustası ve gemi ustası yardımcısı unvanlarını alıyordu. Seyrüsefer subayları, 24 ayı mutlaka deniz seferinde geçen dört yıllık gemi stajının ardından kaptan unvanı için sınavlara giriyordu.

Illustration

Sekstant – deniz navigasyon cihazı. 19. yy.

1867 yılına gelindiğinde, Herson Ticari Denizcilik Okulu Karadeniz bölgesi için yaklaşık 200 sivil seyrüsefer subayı yetiştirmişti. Bu subaylar, uzak ve yakın seferlerde yelkenli ve buharlı gemilerin kaptanı olarak Rus ticaret filosuna hizmet ediyordu.

  1. yüzyılın başlarına kadar okulun statüsü birden fazla kez değişse de, okul verimli faaliyetini sürdürdü. Bugün burası Ukrayna'nın en eski sivil denizcilik eğitim kurumu olan Herson Devlet Denizcilik Akademisi'dir.