Kırım Titanı

Ukrainian Chemical Products adlı kötü şöhretli tesisin tarihi — titanyum ürünleri üretim tesisi.

Kırım Yarımadası topraklarında, kapasiteleri Armyansk şehrinde bulunan, Ukrainian Chemical Products (eski adıyla: Kırım Titanı) adlı kötü şöhretli tesis — bir titanyum ürünleri üretim işletmesi — yer almaktadır.

Kırım'ın kuzeyinde bir kimya tesisi inşaatına başlanması kararı, 1960 yılında, ülkenin ulusal ekonomisinin birçok sektörü için gerekli olan titanyum dioksitin SSCB'deki akut kıtlığı nedeniyle Sovyet hükümeti tarafından alındı.

1 Ocak 1962'den itibaren, SSCB Bakanlar Kurulu kararıyla, inşaat Kırım Ekonomik İdari Bölgesi Halk Ekonomisi Konseyi'ne devredildi ve tesis yeni bir isim aldı — Kırım Pigment Titanyum Dioksit Tesisi (KZPDT).

Illustration

Herson Bölgesi Devlet Arşivi, F. R-1979, Op. 9, Dosya 290, Varak 321

29 Aralık 1969'da sülfürik asit üretim atölyesi işletmeye alındı, ilk ürün elde edildi ve bu tarih «TİTAN»ın doğum günü olarak tarihe geçti. İşletme, yarımadanın kuzey kesiminde, Perekop Kıstağı'nda, Sivaş kıyısında yer almakta olup 4785 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Tesis, ana karaya, Herson bölgesinde bulunan Odessa Demiryolu'nun Vadım istasyonuna demiryolu bağlantısı ile bağlanmıştır.

Illustration

Herson Bölgesi Devlet Arşivi, F. R-1979, Op. 9, Dosya 290, Varak 322

Bölge devlet arşivinde, bu kimya endüstrisi devinin inşaatının ilerleyişi hakkında bilgiler içeren belgeler muhafaza edilmektedir.

Nitekim, Ağustos 1964'te, Ukrayna SSC Bakanlar Kurulu'nun emriyle, Karadeniz Ekonomi Konseyi'ne, Kırım Pigment Titanyum Dioksit Tesisi'ne giden karayolu ve demiryolu erişim yollarının inşası için, Herson bölgesinin Çaplinka (şimdiki Kalançak) rayonundaki "Çervonıy Çaban" damızlık koyun yetiştirme sovhoz-fabrikasına ait arazilerden 9,4 hektar tahsis edildi.

Illustration

Herson Bölgesi Devlet Arşivi, F. R-1979, Op. 10, Dosya 63, Varak 329

Bir yıl sonra, Aralık 1965'te, "Çervonıy Çaban" sovhozunun arazilerinden, Kırım Pigment Titanyum Dioksit Tesisi'nin su temini tesislerinin inşası için 529,1 hektar devredildi. Üstelik arazi, üzerinde bulunan tüm bina ve yapılarla birlikte devredildi.

Bu belgeler, Herson bölgesi ile Kırım arasındaki çok yakın ekonomik bağa tanıklık etmektedir.