Ukrayna Kırım Tıbbını İyileştiriyor
Savaş sonrası dönemde Kırım tıbbı.
Petro Volvaç, NTŞ asli üyesi, NSPU üyesi, Kırım ÖC Bilim ve Teknoloji Onurlu Çalışanı, 60 yıllık deneyime sahip Kırımlı. «Krımska Svitlıtsya» gazetesi, 2018, sayı No. 25
Kırım tıbbı tarihi uzmanları, Kırım tarihinin savaş öncesi, neredeyse yirmi yıllık Sovyet döneminde yarımadada yalnızca birkaç tıbbi kurum ve tesisin oluşturulduğunu belirtmektedir. Bunlar arasında klinik altyapısıyla tıp enstitüsü ve Semaşko adını taşıyan bölge hastanesi sayılabilir. Ancak bu kurumlar bile Kırım bölgesinin Ukrayna'ya devredilmesinden sonra önemli ölçüde geliştirilmiştir.
Birlik bakanlıkları ve yerel Kırım yönetimi, savaş sonrası ilk yıllarda önemli ölçüde azalmış yerel nüfusun tıbbi hizmetlerini düzenlemekle değil, Moskova bürokratlarına hizmet veren sanatoryum ve tatil komplekslerinin yeniden inşasıyla ilgilendi.
Hükümet arşivlerinin incelenmesi, Ukrayna yönetiminin Kırım bölgesinin RSFSC'den Ukrayna'ya devredilmesinden sonraki ilk yıllarda, yarımadanın ekonomisinin, kültürünün ve sosyal alanının kapsamlı bir şekilde yeniden canlandırılması için uzun vadeli kapsamlı bir program geliştirmekle kalmayıp, bunu hayata geçirmeye de başladığını ikna edici bir şekilde kanıtlamaktadır. Nitekim on yıllık dönemde (1954'ten 1964'e kadar) Ukrayna devleti hükümeti, Kırım bölgesinin tarımı, şehirleri ve tatil beldeleri ile kültürel tesislerinin geliştirilmesine ilişkin onlarca hayati önem taşıyan kararname kabul etmiştir.
Daha 26 Ağustos 1954'te USSC Bakanlar Kurulu ve KB(b)U Merkez Komitesi, yalnızca tarımın geliştirilmesine yönelik acil önlemleri değil, aynı zamanda en yakıcı sosyal sorunların çözümünü de ele alan 1261 sayılı Kararnameyi kabul etti. Savaş sonrası Kırım'ın tamamı için gündeme getirilen konular gerçekten sansasyon yarattı. Çünkü ne savaştan önce ne de sonra bu konu Kırım parti örgütünde hiçbir zaman tartışılmamıştı.
Bu hükümet kararnamesiyle 1955 yılında, yani Kırım bölgesinin Ukrayna'ya katılmasının henüz ilk yılında, yalnızca tedavi ve çocuk kurumları için yaklaşık 14 milyon ruble tahsis edilmesi öngörülüyordu. Sağlık bakanlığı için bu kararnameyle tıbbi tesislerin inşasına 6 milyon rubleden fazla kaynak ayrılması planlanıyordu. Ayrıca, 1955 yılı ulusal ekonomi planı, toplam değeri 2,2 milyon ruble olan dört geçiş dönemi sağlık tesisinin daha tamamlanmasını öngörüyordu.
S. Georgiyevskiy adını taşıyan Kırım Devlet Tıp Üniversitesi
USSC Bakanlar Kurulu Devlet Planlama Komisyonu, 26 Ağustos 1954 tarihli 1261 sayılı Hükümet Kararnamesi'nin uygulanma sürecini inceledikten sonra, yerel Kırım yönetimini, hem Simferopol'de hem de Kerç, Aluşta, Yalta gibi diğer şehirlerde bir dizi tıbbi, tedavi ve çocuk kurumunun inşası için proje belgelerinin hazırlanmasında kabul edilemez gecikmeler nedeniyle sert bir şekilde eleştirdi. Ukrayna hükümeti ise Kırım Bölge Sağlık Müdürlüğü'ne aktarılmak üzere Ukrayna Sağlık Bakanlığı'na gerekli limitleri tahsis etti. Yalnızca sosyal alan tesislerinin (hastaneler, doğum evleri, poliklinikler, okul öncesi çocuk kurumları) inşasına yönelik proje belgelerinin hazırlanması için hükümet 1955 yılında 250 bin rubleyi aşan devasa fonlar ayırdı.
Ukrayna hükümetine ve KPU Merkez Komitesi'ne sunulan bilgi notunda, cumhuriyet bakanlıklarının Kırım bölgesindeki işletmelerde tedavi ve çocuk kurumlarının inşasına yönelik planlanmış tesislerin inşasını geciktirdiği vurgulanıyordu. Nitekim bu amaçlar için tahsis edilen 13,8 milyon rubleden, 28 planlı tesis için yalnızca üç anaokulunun inşasına 685 bin ruble harcanmıştı. Sağlık Bakanlığı ve Kırım Bölge Müdürlüğü on planlı tesis için hiçbir teknik belge hazırlamamıştı.
İnşaatı diğer bakanlıklarca sağlanması gereken 18 tesisten yalnızca biri proje belgelerine sahipti. Bu çalışma tarzı, Rusya Federasyonu'nun tüm bürokratik kurumlarının tipik özelliğiydi. Komisyonun verilerine göre, Kırım Bölge Yürütme Komitesi, tedavi ve tıbbi tesislerin tasarımı için tahsis edilen limitleri sık sık kötüye kullanarak fonları başka amaçlar için harcıyordu.
M. Semaşko adını taşıyan Kırım Cumhuriyet Klinik Hastanesi
Komisyon, gelecekteki yeni hükümet kararnamesi taslağına, tedavi, tıbbi ve çocuk tesisleri için proje-teknik belgelerin hazırlanmasıyla ilgili durumu kökten değiştiren birkaç önemli maddenin eklenmesini önerdi. Hükümet, ilgili bakanlıkları 1955 yılı içinde tüm inşaat tesisleri için proje belgelerini eksiksiz olarak hazırlamak ve bunları 1955-1956 yılları sermaye çalışmaları planına dahil etmekle yükümlü kıldı.
Ukrayna hükümeti tarafından, tüm savaş sonrası yıllarda ilk kez, 1955 yazından itibaren Kırım şehirlerindeki hastane yatak sayısının cumhuriyet bütçesinden 100'e, tıbbi personel sayısının ise 30 birim artırılması görevi belirlendi. Kırım Bölge Yürütme Komitesi'ne, 1955 yılının ilk yarısında hastane yatak sayısındaki artışın finansmanını sağlama görevi verildi. Hükümet kararnamesi taslağına ek olarak, Ukrayna hükümeti birlik hükümetine başvurarak, sağlık ve ulaştırma bakanlıklarını en geç 1 Mayıs 1955 tarihine kadar, 1955-1956 yılları için planlanan hastane kurumları ve anaokullarının 1956 yılında inşası için teknik belgelerin hazırlanmasına yönelik ek limitler tahsis etmek ve bunları devlet planına dahil etmekle yükümlü kılmasını talep etti.
1955-1956 yılları için planlanan sosyal alan inşaat tesislerinin listesi etkileyicidir. Belirtmek gerekir ki, 1920'li yıllardan başlayarak Kırım bölgesinin Ukrayna'ya devredilmesine kadar, Kırım'da 30-35 yıl boyunca bu ölçekte bir sosyal inşaatın gerçekleştirilmesi planlanmamıştı bile.
Sonraki yaşamın gösterdiği gibi, Kırım'ın Ukrayna'ya katılışının ilk yıllarında Kırım tıbbının yeniden canlandırılmasına yönelik planların neredeyse tamamı hayata geçirildi. Böylece Ukrayna ve Ukrayna halkı sayesinde Kırım, 2014 yılına kadar tıp, sağlık kurumları ve sosyal alanın gelişimi açısından en güçlü bölgelerden biriydi.